Διαρροή DNS: τι είναι και πώς ελέγχουμε αν το VPN μας προστατεύει πραγματικά

 

Χρησιμοποιούμε VPN και νιώθουμε ασφαλείς. Υπάρχει όμως μια λεπτομέρεια που μπορεί να προδώσει τις σελίδες που επισκεπτόμαστε: η διαρροή DNS. Ας δούμε τι είναι, πώς την ελέγχουμε και πώς την αποτρέπουμε.

Σε προηγούμενα άρθρα μιλήσαμε για το DNS, τον «τηλεφωνικό κατάλογο» του Internet, που μετατρέπει ονόματα όπως google.com σε διευθύνσεις IP.

Κάθε φορά που ανοίγουμε μια ιστοσελίδα, η συσκευή μας ρωτάει έναν server DNS πού βρίσκεται αυτή η σελίδα. Και εδώ ακριβώς μπορεί να κρύβεται ένα πρόβλημα ιδιωτικότητας.

Τι είναι η διαρροή DNS;

Όταν χρησιμοποιούμε ένα VPN, περιμένουμε ότι όλη η κίνησή μας, μαζί με τα αιτήματα DNS, περνά μέσα από το κρυπτογραφημένο «τούνελ» του VPN.

Διαρροή DNS (DNS leak) έχουμε όταν, παρά το VPN, τα αιτήματα DNS συνεχίζουν να πηγαίνουν στους servers του παρόχου Internet μας ή σε άλλον server εκτός τούνελ.

Το αποτέλεσμα είναι ότι ο πάροχος μπορεί να βλέπει ποιες ιστοσελίδες επισκεπτόμαστε, ακόμη κι αν το περιεχόμενο της επικοινωνίας είναι κρυπτογραφημένο.

Γιατί συμβαίνει;

Οι αιτίες είναι συνήθως τεχνικές και όχι πάντα προφανείς:

• Ρυθμίσεις του λειτουργικού: ορισμένα συστήματα στέλνουν αιτήματα DNS από πολλές διεπαφές δικτύου ταυτόχρονα
• Χειροκίνητα ορισμένο DNS: αν έχουμε ορίσει δικό μας DNS στον υπολογιστή ή στο router, μπορεί να παρακάμπτει το VPN
• IPv6: αν το VPN δεν υποστηρίζει IPv6, η κίνηση IPv6 μπορεί να περνά εκτός τούνελ
• Διακοπή σύνδεσης VPN: αν το VPN «πέσει» για λίγο, η συσκευή επιστρέφει στο κανονικό DNS
• Λανθασμένη ρύθμιση της εφαρμογής VPN ή παλιά έκδοση

Πώς ελέγχουμε αν έχουμε διαρροή

Ο έλεγχος είναι απλός. Συνδεόμαστε στο VPN και επισκεπτόμαστε μια υπηρεσία ελέγχου, όπως το dnsleaktest.com ή το ipleak.net.

Η σελίδα μάς δείχνει ποιοι servers DNS απάντησαν στα αιτήματά μας. Αν δούμε servers που ανήκουν στον πάροχο VPN ή σε έναν ουδέτερο πάροχο DNS που έχουμε επιλέξει, όλα είναι εντάξει. Αν δούμε τον πάροχο Internet μας, έχουμε διαρροή.

Καλό είναι να κάνουμε τον εκτεταμένο έλεγχο (extended test), που στέλνει περισσότερα αιτήματα και δίνει πιο αξιόπιστη εικόνα.

Πώς την αποτρέπουμε

Η πρώτη λύση είναι να ενεργοποιήσουμε στην εφαρμογή VPN την προστασία από διαρροές DNS, που διαθέτουν οι περισσότεροι αξιόπιστοι πάροχοι.

Εξίσου σημαντικό είναι το kill switch, μια λειτουργία που διακόπτει κάθε κίνηση όταν το VPN αποσυνδεθεί, ώστε να μη «διαφύγει» τίποτα εκτός τούνελ.

Αν το VPN μας δεν υποστηρίζει IPv6, μπορούμε να απενεργοποιήσουμε το IPv6 στη συσκευή ή να επιλέξουμε πάροχο που το υποστηρίζει σωστά.

Κρυπτογραφημένο DNS

Μια επιπλέον προστασία, ακόμη και χωρίς VPN, είναι το κρυπτογραφημένο DNS. Τεχνολογίες όπως το DNS over HTTPS (DoH) και το DNS over TLS (DoT) κρυπτογραφούν τα αιτήματα DNS, ώστε να μην είναι ορατά σε τρίτους στο δίκτυο.

Στο Android, η ρύθμιση «Ιδιωτικό DNS» χρησιμοποιεί DNS over TLS. Στους σύγχρονους browsers, όπως ο Chrome και ο Firefox, υπάρχει επιλογή για ασφαλές DNS στις ρυθμίσεις απορρήτου.

Ένα VPN χωρίς προστασία DNS είναι σαν μια κλειδωμένη πόρτα με ανοιχτό παράθυρο δίπλα της.

Χρειάζεται να ανησυχούμε;

Για τον μέσο χρήστη, μια διαρροή DNS δεν σημαίνει ότι κάποιος διαβάζει τα μηνύματά μας. Σημαίνει όμως ότι η ιδιωτικότητα που νομίζουμε ότι έχουμε δεν είναι πλήρης.

Για όσους χρησιμοποιούν VPN ακριβώς για λόγους ιδιωτικότητας, όπως σε δημόσια Wi-Fi, ο έλεγχος είναι απαραίτητος.

Ποιον DNS server να επιλέξουμε

Αν δεν χρησιμοποιούμε VPN αλλά θέλουμε περισσότερη ιδιωτικότητα, μπορούμε να αλλάξουμε τον DNS server της σύνδεσής μας. Υπάρχουν δημόσιοι πάροχοι DNS με έμφαση στην ταχύτητα, την ασφάλεια ή το φιλτράρισμα.

Γνωστές επιλογές είναι το 1.1.1.1 της Cloudflare, το Quad9, που μπλοκάρει γνωστούς κακόβουλους τομείς, και το Google Public DNS. Υπάρχουν επίσης υπηρεσίες που φιλτράρουν διαφημίσεις και trackers.

Πριν επιλέξουμε, διαβάζουμε την πολιτική απορρήτου του παρόχου, για να δούμε τι καταγράφει και για πόσο καιρό.

Και θυμόμαστε ότι η αλλαγή DNS δεν κρύβει τη διεύθυνση IP μας. Βελτιώνει την ιδιωτικότητα, αλλά δεν αντικαθιστά ένα VPN όταν αυτό χρειάζεται.

Συμπέρασμα

Η διαρροή DNS είναι ένα από τα πιο συνηθισμένα και λιγότερο γνωστά προβλήματα των VPN. Ευτυχώς, ο έλεγχος διαρκεί ένα λεπτό και η λύση βρίσκεται συνήθως σε μερικές ρυθμίσεις.

Γιατί η ιδιωτικότητα κρίνεται στις λεπτομέρειες.